Ережеқызы Әсем

Әсем Ережеқызы – қазіргі қазақ айтысында танылған ақындардың бірі, Семей өңірінен шыққан жаңа буын өкілдерінің қатарында аталады. 1980 жылы 8 қаңтарда бұрынғы Семей облысы, Шұбартау ауданы, Байқошқар ауылында дүниеге келген. Байқошқар мектебінде білім алып, кейін Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің филология факультетін тәмамдаған.

Әсем Ережеқызы қалыптасқан орта – шығыс өңіріндегі айтыс, жыршылық, Абай-Шәкәрім дәстүрі тоғысқан рухани кеңістік. Айтыскер үшін туған ортаның сөзге құрметі, ел тарихын білуі, шежірелік сана, тапқырлық пен шешендік мектебі маңызды. Әсем ақын осы қасиеттерді бойына сіңіріп, республика көлеміндегі айтыстарда өзіндік қолтаңбасымен көрінді.

Ол айтыста әйел ақынның ой тереңдігін, әлеуметтік тақырыпты батыл көтеруін, әзіл мен сынның үйлесімін танытқан тұлғалардың бірі.

Әсем Ережеқызы 2000-жылдардан бастап республикалық айтыс сахналарында көріне бастады. Айтыста Әсем Ережеқызы тақырыпты қоғам өмірімен байланыстыра жырлайды. Ол туған жер, ұлттық намыс, тіл, елдік, әлеуметтік әділет, әйел болмысы, отбасылық құндылық, мәдениет, тәуелсіздік сияқты мәселелерді сөз етеді. Әсем ережеқызының айтыс мәнерінде өткірлік пен сыпайылық, ойлы сын мен әйелге тән нәзік иірім қатар жүреді.

Әсем Ережеқызы шығармашылығы қазіргі айтыс өнеріндегі әйел ақындардың белсенділігін танытатын құбылыс ретінде маңызды. Айтыс тарихында Сара, Ұлбике, Ақбала, Тұрсынай сияқты ақын қыздардың дәстүрі болса, қазіргі кезеңде сол дәстүрді жалғастырып жүрген буынның ішінде Әсем Ережеқызының орны бар.

Оның айтыстары Семей өңірінің сөз өнері бүгін де үзілмей, жаңа қоғамдық тақырыптарға үн қосып келе жатқанын көрсетеді. Ақынның шығармашылығын талдағанда үш ерекшелік байқалады: біріншісі – әлеуметтік тақырыпқа сергек қарауы; екіншісі – ұлттық құндылықтарды заманауи мәселелермен байланыстыруы; үшіншісі – айтыстағы тіл тазалығы мен бейнелі ойға ұмтылысы. Әсем Ережеқызының сахнадағы тұлғасы жастарға сөз өнерін қадірлеуді, елдік мәселеге бейжай қарамауды, білім мен өнерді қатар ұстауды үйретеді. Оның өмірі мен шығармашылық жолы айтыстың бүгінгі заманмен бірге жаңарып отырғанын дәлелдейді.