Зайытов Ринат

Ринат Рифхатұлы Зайытов – қазіргі қазақ айтысының ең танымал өкілдерінің бірі, суырыпсалма ақын, жазба ақын, актер, филолог және қоғам қайраткері. Ол 1983 жылы 17 қарашада Аягөз қаласында дүниеге келген. Аягөз – Абай облысының тарихи-мәдени кеңістігіндегі маңызды өңірлердің бірі. Ринат Зайытовтың ақындық болмысы осы ортадан, Семей аймағындағы айтыс дәстүрінен нәр алған.

Ринат Зайытовтың шығармашылық қалыптасуы ерте басталды. Ол жас кезінен сөз өнеріне, айтысқа қызығып, домбыра ұстап, сахнаға шықты. Кейін М. Төлебаев атындағы музыка колледжінде драмалық театр актері мамандығы бойынша білім алғаны, Семей мемлекеттік педагогикалық институтында филолог мамандығын меңгергені туралы деректер бар. Бұл екі бағыт – актерлік өнер мен филология – оның сахналық мәдениетін, сөзді әсерлі жеткізу қабілетін, тілдік дайындығын күшейтті. Айтыскер ақын үшін дауыс, қимыл, сахнада өзін ұстау, тыңдаушымен байланыс орнату өте маңызды, ал Ринат осы қасиеттерімен ерекшеленді.

2000-жылдардан бастап Ринат Зайытов республикалық және халықаралық айтыстарда көзге түсті. Ол 2001-2008 жылдар аралығында аймақтық, республикалық, халықаралық айтыс додаларында жеңімпаз атанғаны туралы деректер кездеседі. Айтыстағы басты ерекшелігі – әлеуметтік мәселелерді батыл көтеруі, өткір ой айтуы, ел ішіндегі өзекті тақырыптарға үн қатуы. Ринат айтыстарында тіл, ұлттық намыс, әділет, әлеуметтік теңсіздік, ауыл жағдайы, мәдениет, жастар тәрбиесі сияқты мәселелер жиі қозғалады.

Ринат Зайытовтың айтыскерлік стилі тегеурінді, публицистикалық пафосы басым, өткір сынға құрылған. Ол қарсыласымен сөз қағыстыруда әзілді де, астарлы ойды да, қоғамға бағытталған сыншыл пікірді де қолданады. Бұл оны көпшілікке танытқан басты ерекшеліктердің бірі болды. Қазіргі айтыста көрермен тек көркем ұйқас күтпейді, ақыннан азаматтық позиция, ел сөзін айту, шындықты жеткізу сияқты қасиеттерді де талап етеді. Ринат Зайытов осы сұранысқа жауап берген ақын ретінде танылды.

Ринат Зайытовтың шығармашылығы айтыспен ғана шектелмейді. Ол жазба өлеңдер, ән мәтіндері, сахналық жобалар арқылы да танылды. Актерлік қабілеті оның шығармашылық ауқымын кеңейтті. Сонымен қатар 2023 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты ретінде қоғамдық-саяси қызметке араласып келеді. Бұл оның ақындық мінберден парламент мінберіне өткенін көрсетеді. Дегенмен Ринаттың негізгі рухани тамыры – айтыс өнері мен халықтық сөз дәстүрі.