Сейсенбаев Роллан

Роллан Шәкенұлы Сейсенбаев – қазақ прозасы мен драматургиясының көрнекті өкілі, аудармашы, баспагер, қоғамдық-мәдени қайраткер. Ол 1946 жылы 11 қазанда Семей қаласында дүниеге келген. Семей – Абай, Шәкәрім, Мұхтар Әуезов, Қайым Мұхамедханұлы сынды тұлғалар қалыптастырған аса қуатты әдеби кеңістік. Осы ортада дүниеге келуі Роллан Сейсенбаевтың шығармашылық болмысына, рухани ізденісіне, ұлттық мәдениетке көзқарасына ықпал етті.

Роллан Сейсенбаев 1970 жылы Семей инженерлік-технологиялық институтын бітірді. Техникалық білім алғанымен, оның басты бағыты әдебиет болды. Жас кезінде облыстық комсомол комитетінде, кейін әкімшілік және әдеби ұйымдарда қызмет атқарды. Мәскеудегі М. Горький атындағы Әдебиет институтымен байланысты болуы, КСРО Жазушылар одағы басқармасы жанындағы қазақ әдебиеті жөніндегі жұмыстарға араласуы оның әдеби байланысын кеңейтті. Ол қазақ әдебиетін республикалық және одақтық кеңістікте танытуға күш салды.

Жазушының алғашқы повесі 1975 жылы жарық көрді. Оның «Аңсау», «Өзімді іздеп жүрмін», «Өмір сүргің келсе», «Сағынып жеткен жаз еді», «Тау басында түйіскен жол», «Трон сатаны» сияқты шығармалары қазақ және орыс тілдерінде оқырманға ұсынылды. Роллан Сейсенбаев шығармашылығының басты сипаты – адамның ішкі жалғыздығын, моральдық таңдауын, заман алдындағы жауапкершілігін, рухани дағдарысын психологиялық тереңдікпен ашуға ұмтылуы.

«Өзімді іздеп жүрмін» шығармасы мен осы аттас пьесалық ізденіс жазушының адамды өзін-өзі тану мәселесі тұрғысынан қарастырғанын көрсетеді. Адам кім? Ол қоғамдағы орнын қалай табады? Рухани еркіндік пен қоғамдық міндет арасындағы қайшылық қандай? Осындай сұрақтар Сейсенбаев прозасының ішкі өзегін құрайды. Оның кейіпкерлері көбіне сыртқы әрекеттен гөрі ішкі толғаныс арқылы ашылады.

Роллан Сейсенбаев драматургияда да табысты еңбек етті. «Өзімді іздеп жүрмін» пьесасы 1975 жылы жас драматургтердің бүкілодақтық конкурсында жүлде алғаны айтылады. Пьесалары республикалық театр сахналарында қойылды. Драмалық шығармаларында ол диалогқа, кейіпкердің психологиялық күйіне, адамаралық қатынастың шиеленісіне ерекше мән берді. Бұл оның прозасындағы ішкі монолог пен драматургиядағы тартыстың өзара жақындығын көрсетеді.

Қорыта айтқанда, Роллан Сейсенбаев – Семей әдеби ортасының жаңа дәуірдегі ірі өкілі. Оның прозасы мен драматургиясы адамның рухани ізденісін, қоғам мен тұлға қатынасын, моральдық жауапкершілікті терең қозғайды. Ол қазақ әдебиетін халықаралық кеңістікке танытуға, Абай мұрасын насихаттауға, ұлттық әдеби ойды жаңартуға үлес қосқан қаламгер ретінде бағаланады.