Ақын-жазушылар – Литературная карта Абайской области
Ысқақұлы Кәкітай
Кәкітай Ысқақұлы Құнанбаев – Абайдың інісі Ысқақтың баласы, қаламгер, абайтанушы, Абай мұрасын тұңғыш жинап, бастыруға еңбек сіңірген тұлға. Ол 1868 жылы Семей облысы, Абай өңірінде дүниеге келіп, 1915 жылы қайтыс болған. Кәкітай қазақ әдебиеті тарихында ең алдымен Абайдың 1909 жылы жарық көрген алғашқы өлеңдер жинағын әзірлеуші және ақынның алғашқы өмірбаянын жазушы ретінде ерекше бағаланады. Кәкітай […]
Шондыбайұлы Уәйіс
Уәйіс Шондыбайұлы – ақын, композитор, Абайдың ақын шәкірттерінің бірі. Ол 1873 жылы бұрынғы Семей облысының Шұбартау ауданы, Баршатас ауылында дүниеге келгені туралы деректер бар. Кейбір деректерде қайтыс болған жылы 1923, кейбірінде 1925 деп көрсетіледі, сондықтан ғылыми мәтінде бұл мәліметті “1920-жылдары қайтыс болған” деп сақтықпен берген дұрыс. Уәйіс жасынан әнші, қиссаларды жатқа айтатын, дарынды ақын және […]
Шәріпов Әди
Әди Шәріпұлы Шәріпов – жазушы, ғалым, педагог, қоғам қайраткері, Ұлы Отан соғысының ардагері. Ол 1912 жылы 19 желтоқсанда бұрынғы Семей облысы, қазіргі Абай облысына қарасты Жарма өңіріндегі Мариновка ауылында дүниеге келген. Әди Шәріповтің өмір жолы қазақ қоғамының білім, соғыс, ғылым, әдебиет және мемлекеттік қызмет салаларымен тығыз байланысты. Ол бір жағынан майдангер-жазушы, екінші жағынан ұстаз-ғалым, үшінші […]
Тілегенов Бекежан
Бекежан Исағалиұлы Тілегенов – қазақ прозасының көрнекті өкілдерінің бірі, роман, повесть, әңгіме жанрларында еңбек еткен жазушы. 1934 жылы 10 наурызда бұрынғы Семей облысы, Жарма ауданы, Георгиевка ауылында дүниеге келіп, 1998 жылы Алматыда қайтыс болған. Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін 1957 жылы бітірген. Еңбек жолын «Лениншіл жас» газетінде бастап, кейін партиялық, әдеби-ұйымдастырушылық қызметтер атқарды. 1975 жылы […]
Туғанбаев Қашаф
Қашаф Айтжанұлы Туғанбаев – ақын, жазушы, драматург, қоғам қайраткері, Ұлы Отан соғысына қатысқан қаламгер. Ол 1924 жылы бұрынғы Семей облысы, Абай ауданына қарасты Қайнар ауылында дүниеге келген. Бұл өңір қазақ тарихындағы Абыралы, Қайнар, Шыңғыстау, Семей сияқты рухани-тарихи кеңістіктермен сабақтас. Туған жердің табиғаты, ел ішіндегі ауыз әдебиеті, Абай мұрасына жақын орта Қашаф Туғанбаевтың шығармашылық дүниетанымына ықпал […]
Тоқтамысова Сара
Сара Тоқтамысова – қазіргі қазақ айтысындағы белгілі әйел ақындардың бірі. Ол 1986 жылы 29 наурызда қазіргі қазіргі Абай облысы Ақсуат ауданында дүниеге келген. Оның өмірі мен шығармашылық жолы Семей өңіріндегі жас ақындар мектебімен, айтыс дәстүрінің қазіргі кезеңімен тығыз байланысты. Сара Тоқтамысованың айтысқа келуі мектеп жасынан басталған. 2001 жылы 23 ақпанда алғаш қалааралық оқушылар айтысына қатысып, […]
Тәңірбергенұлы Әріп
Әріп Тәңірбергенұлы – Абайдың ақындық мектебімен байланысты қарастырылатын көрнекті ақын, айтыскер, қисса-дастаншы, аудармашылық дәстүрге жақын қаламгер. Деректерде оның шын аты Мұхаммедғарып болғаны, 1856 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан өңірінде, бұрынғы Аягөз уезі аумағында дүниеге келгені айтылады. Әріптің шығармалары XIX ғасырдың соңы мен XX ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің өтпелі кезеңін, шығыстық қисса дәстүрі мен жаңа жазба әдебиеттің […]
Табеев Қайым-Мұнар
Қайым-Мұнар Тұрдақынұлы Табеев – жазушы, журналист, көсемсөзші, қоғам қайраткері. Ол 1956 жылы 5 мамырда бұрынғы Семей облысы, Аягөз ауданы, «Шолпан» кеңшарында дүниеге келіп, 2025 жылы қайтыс болды. 1981 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген. Шығармашылық жолын республикалық жастар басылымдарынан бастап, «Лениншіл жас», «Қазақ әдебиеті», «Егемен Қазақстан» газеттерінде қызмет атқарды. 1994–1996 жылдары Қазақстан Республикасы Президенті […]
Сұлтанбеков Мұрат
Мұрат Рақымжанұлы Сұлтанбеков – Семей қаласында дүниеге келген ақын, аудармашы, әдебиет зерттеуші, педагог. Ол 1938 жылы 28 қаңтарда Семейде туған. Балалық шағы соғыс және соғыстан кейінгі ауыр жылдармен тұспа-тұс келді. Қиындыққа толы кезең оның мінезін шыңдап, әдебиетке, білімге, рухани ізденіске деген құштарлығын күшейтті. Семей қаласының мәдени ортасы, Абай дәстүрі, қазақ және орыс әдебиетімен ерте танысуы […]
Серікбаев Сыбанғали
Сыбанғали Серікбаев – өмірбаяндық деректері толық сақталмағанымен, Семей-Абай өңіріндегі айтыс дәстүрімен байланысты аталатын ақын. Ол өңірлік айтыс ортасының өкілі ретінде Тәңірберген Әміреновпен болған сөз сайысы арқылы белгілі. Сыбанғали Серікбаев – Семей өңіріндегі айтыскерлік дәстүрмен байланысты аталатын ақын. Оның өмірбаяндық деректері толық сақталмағанымен, аты айтыс тарихында Тәңірберген Әміреновпен болған сөз сайысы арқылы белгілі. Мұндай тұлғалар көбіне […]