Нұршайықов Әзілхан
Әзілхан Нұршайықов – қазақ әдебиетінің көрнекті прозашысы, публицист, Ұлы Отан соғысының ардагері, Қазақстанның халық жазушысы. Ол 1922 жылы 15 желтоқсанда бұрынғы Семей облысы, қазіргі Абай облысы аумағындағы Жарма өңірінде дүниеге келген. Жазушының балалық шағы ауыл өмірімен, қазақы тәрбие мен ел ішіндегі сөз өнерімен сабақтасты. Кейін майдан, журналистика, әдебиет жолдары оның шығармашылық тұлғасын қалыптастырды.
Әзілхан Нұршайықовтың жастық шағы соғыс жылдарымен тұспа-тұс келді. Ол Ұлы Отан соғысына қатысып, майдан даласындағы ауыр кезеңді басынан өткерді. Соғыс оның өмірлік көзқарасына терең әсер етті: адам өмірінің құны, достық, адалдық, махаббат, батырлық, елге деген жауапкершілік сияқты ұғымдар оның прозасының негізгі өзегіне айналды. Майдангерлік тәжірибе жазушыға адам мінезін қиын жағдайда тануға мүмкіндік берді.
Соғыстан кейін Әзілхан Нұршайықов С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетінде білім алды. Журналистика саласында көп жыл еңбек етті: «Социалистік Қазақстан» газетінде, Павлодардағы «Қызыл ту» газетінде, «Қазақ әдебиеті» газетінде қызмет атқарды. Журналистік еңбек оның тілін дәлдікке, ойды жинақы жеткізуге, өмір оқиғасын дерекпен беруге үйретті. Кейінгі роман, повесть, очерктерінде осы тәжірибе айқын сезіледі.
Жазушының ең кең танылған шығармаларының бірі – «Махаббат қызық, мол жылдар» романы. Бұл шығарма қазақ жастарының соғыстан кейінгі өмірін, студенттік ортаны, махаббат пен адалдықты, адамдық таңдауды көркем бейнелейді. Ербол мен Меңтай бейнелері бірнеше ұрпақ оқырманының сүйікті кейіпкерлеріне айналды. Романның құндылығы – махаббатты жай сезім ретінде емес, адамдық тазалық, жауапкершілік, рухани мәдениет өлшемі ретінде көрсетуінде.
Әзілхан Нұршайықовтың «Ақиқат пен аңыз» роман-дилогиясы қазақ әдебиетіндегі деректі прозаның көрнекті үлгілерінің бірі саналады. Шығарма Кеңес Одағының Батыры Бауыржан Момышұлының өмірі мен тұлғасына арналған. Автор батыр бейнесін дайын аңыз күйінде емес, тірі адам, ойшыл, қатал да әділ, ұлттық рухы биік тұлға ретінде ашады. Бұл шығарма дерек пен көркемдікті, сұхбат пен баяндауды, тарихи шындық пен әдеби жинақтауды шебер ұштастырады.