Оспанов Мұратбек
Мұратбек Қабиденұлы Оспанов – Семей-Абай өңірінен шыққан ақын, журналист, редактор, абайтану мұрасын насихаттаушы қаламгер. Ол 1962 жылы 26 наурызда бұрынғы Семей облысы, Абай ауданы, Қарауыл ауылында дүниеге келген. Қарауыл – Абай рухы сіңген, қазақ әдебиетінің символдық мекендерінің бірі. Осындай ортада өскен Мұратбек Оспановтың ақындық табиғатында туған жерге, Абай сөзіне, Шыңғыстау рухына ерекше жақындық байқалады.
Ол С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің, қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың журналистика факультетінде білім алды. 1985–1987 жылдары әскер қатарында болып, кейін оқуын жалғастырып тәмамдады. Университеттен кейін Абай аудандық «Совхоз туы» газетінде қызметкер, жауапты хатшы болып еңбек етті. Бұл кезең жас журналистің өңір өмірін, ауыл адамдарының мінезін, ел ішіндегі рухани тынысты жақыннан тануына мүмкіндік берді.
1988 жылы Семей облыстық «Семей таңы» газетіне қызметке шақырылып, кейін республикалық «Лениншіл жас» газетінің Шығыс аймағындағы меншікті тілшісі болды. Журналистикада ол әдебиет, мәдениет, қоғам, Абай мұрасы туралы мақалалар жазып, өңір руханиятын республикалық деңгейге шығаруға үлес қосты. Оның қаламгерлік болмысы ақындық сезім мен журналистік дәлдіктің қосындысынан қалыптасты.
Мұратбек Оспанов ақын ретінде сыршыл лирикаға, туған жер тақырыбына, адамдық сезім мен рухани ізденіске жақын болды. Оның өлеңдерінде Қарауыл, Абай елі, Шыңғыстау, жастық, махаббат, уақыт, азаматтық жауапкершілік сарындары көрінеді. Поэзиясы көбіне ішкі толғанысқа, ойлы бейнеге, қарапайым да әсерлі тілге негізделеді. Ол ақындықты ел алдындағы рухани парыз деп түсінді.
Мұратбек Оспанов есімі «Абай» журналымен тығыз байланысты. 1992 жылы Семейде Абайдың 150 жылдық мерейтойы қарсаңында тарихи «Абай» журналын қайта шығару мәселесі көтерілгенде, ол журналдың жауапты хатшысы қызметіне шақырылды. 1918 жылы Мұхтар Әуезов пен Жүсіпбек Аймауытов негізін қалаған бұл басылымның қайта жаңғыруы Семей руханияты үшін маңызды оқиға еді. Мұратбек Оспанов алғашқы жылдардан бастап журналдың тұрақты шығуына, мазмұндық бағытының қалыптасуына, Абай мұрасын насихаттауына үлес қосты.
2002 жылға дейін «Абай» журналында жауапты хатшы болып еңбек еткені оның редакторлық қабілетін, ұйымдастырушылық жауапкершілігін көрсетеді. Кейін де журналмен байланысын үзбей, Абай мұрасын, абайтанушылар еңбегін, Семей өңірінің қаламгерлерін танытуға атсалысты. Ол үшін «Абай» журналы жай ғана басылым емес, ұлттық ойдың, әдеби жалғастықтың, Семей руханиятының мінбері болды.
Мұратбек Оспанов Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, көптеген поэзиялық байқаулардың жеңімпазы ретінде белгілі. Оның шығармашылық жолында поэзия, журналистика, редакторлық, абайтану мұрасын насихаттау қатар өрілді. Мұндай көпқырлылық оны Семей өңірінің қазіргі әдеби-мәдени өміріндегі елеулі тұлғалардың қатарына қосты. Ол үлкен ғылыми трактаттар жазбаса да, Абай мұрасын күнделікті баспасөз, журнал, әдеби орта арқылы насихаттаған рухани қызметкер болды.
2024 жылы өмірден өткеннен кейін де оның есімі Абай елі әдеби ортасында құрметпен аталады. 2025 жылы «Абай мұрасының шырақшысы» кітабының тұсаукесері өткізілуі Мұратбек Оспанов еңбегіне берілген кейінгі бағалаудың бір көрінісі. Бұл атаудың өзі оның Абай мұрасын сақтаушы, насихаттаушы, өңірлік руханияттың жанашыры болғанын аңғартады.