Рәш Мыңбай

Мыңбай Рәш – қазақ әдебиетіндегі белгілі ақын, сатирик, әдебиеттанушы сипатындағы қаламгер, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері.

1930 жылы 19 қазанда бұрынғы Семей облысы, Шұбартау ауданында  дүниеге келген.

Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтының тіл және әдебиет факультетін бітірген. Еңбек жолын республикалық баспасөзде, атап айтқанда «Лениншіл жас» газетінде, кейін «Ара-Шмель» журналында жалғастыруы оның сатира жанрына жақындауына зор ықпал етті. «Ара» мектебі қазақ сатирасының өткір мінбері болғаны белгілі.

Мыңбай Рәш осы ортада қоғамдық кемшілікті күлкімен сынау, фельетон, мысал, сықақ жазу тәжірибесін шыңдады.

Кейін баспа, кинематография, Жазушылар одағы жүйесінде қызмет етіп, әдеби процестің бел ортасында жүрді.Мыңбай Рәштің алғашқы өлеңдер жинағы «Алғашқы борозда» 1955 жылы жарық көрді.

Кейін «Терек пен тікенек», «Біле қойдым», «Қанатты қиял», «Суылдақ», «Қисық айна», «Бетің қисық болса…», «Тоғыз жүз күн», «Бастау», «Ерлік дастаны», «Чубартауские изумруды» сияқты кітаптары аталады. Бұл атаулар қаламгердің поэзия мен сатираны қатар ұстағанын көрсетеді. Ол тек күлкі жазушы емес, поэма, баллада, азаматтық лирика салаларында да еңбек еткен. Дегенмен оның әдеби келбетін айқындаған негізгі арна – сатира. Сықақтары мен фельетондарында Мыңбай Рәш қоғамдағы жалғандықты, екіжүзділікті, бюрократтық мінезді, тұрмыстық күлкілі құбылыстарды шебер әшкереледі. Оның сатирасында өткір мысқылмен бірге халықтық қалжың, бейнелі сөз, қысқа қайырым, астарлы ой қатар жүреді. Сатириктің мақсаты адамды кемсіту емес, қоғамды түзету, оқырманға ой салу болды. Сондықтан оның шығармалары қазақ сатирасының көркемдік қорын байытты.

Мыңбай Рәш жиырмадан астам жинақ шығарған, сатиралық, поэтикалық, эпикалық туындылар жазған қаламгер ретінде бағаланады.

Семей өңірі қаламгерлері қатарында Мыңбай Рәш сатира жанрындағы ірі тұлға ретінде ерекшеленеді.Оның шығармалары жас ұрпаққа күлкінің де мәдениеті, сынның да жауапкершілігі бар екенін үйретеді. Мыңбай Рәш – халықтық әзіл мен әдеби сатираны шебер ұштастырған қаламгер.

Энциклопедия