Тоқтамысова Сара

Сара Тоқтамысова – қазіргі қазақ айтысындағы белгілі әйел ақындардың бірі. Ол 1986 жылы 29 наурызда қазіргі қазіргі Абай облысы Ақсуат ауданында дүниеге келген. Оның өмірі мен шығармашылық жолы Семей өңіріндегі жас ақындар мектебімен, айтыс дәстүрінің қазіргі кезеңімен тығыз байланысты.

Сара Тоқтамысованың айтысқа келуі мектеп жасынан басталған. 2001 жылы 23 ақпанда алғаш қалааралық оқушылар айтысына қатысып, бас жүлде алған. Бұл оқиға оның өнер жолындағы алғашқы маңызды қадамы болды. Жас ақынның ерте танылуы оның табиғи қабілетімен қатар, Семей өңіріндегі айтысқа баулитын орта, ұстаздар, мектептер мен мәдени мекемелердің ықпалы болғанын көрсетеді. Айтыс – бір күнде қалыптасатын өнер емес; ол ұзақ дайындықты, тыңдау мәдениетін, сөздік қорды, тарих пен дәстүрді білуді талап етеді.

Сара Тоқтамысова Семей қаласындағы №5 гимназия-мектепті бітіріп, кейін Семей педагогикалық институтында филолог мамандығы бойынша білім алған. Филологиялық білім оның ақындық табиғатын тереңдетіп, тілдік мәдениетін қалыптастырды. Айтыс ақыны үшін әдебиет тарихын, халық ауыз әдебиетін, көркем тілдің заңдылығын білу өте маңызды. Сараның айтыстарында тіл тазалығы, әйел ақынға тән нәзік иірім, әдепті сөз, астарлы ой, ұлттық құндылықтарға құрмет байқалады.

Сара Тоқтамысованың шығармашылық ерекшелігі – айтыстағы әйел болмысы мен азаматтық ойды қатар алып жүруі. Қазақ айтысы тарихында әйел ақындардың орны ерекше. Сара ақын осы дәстүрді қазіргі сахнада жалғастырып, әйелдің қоғамдағы орны, отбасы, тәрбие, имандылық, ұлттық құндылық, елдік сана сияқты тақырыптарды көтереді. Ол қарсыласына жауап бергенде өткірлікті әдеппен, сыншылдықты сыпайылықпен, ой тереңдігін көркем тілмен жеткізуге ұмтылады.

Сара Тоқтамысова республикалық айтыстарда жүлде алып, көпшілікке танылды. Мысалы, 2017 жылы Талдықорғанда өткен Ескелді би Жылгелдіұлының 325 жылдығына арналған республикалық ақындар айтысында бас жүлде алғаны туралы дерек бар. Мұндай жеңістер оның айтыскерлік деңгейінің жоғары екенін, сахнада тәжірибе жинақтағанын, көрермен мен қазылар тарапынан мойындалғанын көрсетеді. Айтыстағы жеңіс – тек ұйқас шеберлігі емес, тақырыпты ашу, елдік мәселені көтеру, қарсыласпен тең дәрежеде сөз қағыстыру қабілетінің нәтижесі. Нұржан Өмірбаев