Шәріпов Әди

Әди Шәріпұлы Шәріпов – жазушы, ғалым, педагог, қоғам қайраткері, Ұлы Отан соғысының ардагері. Ол 1912 жылы 19 желтоқсанда бұрынғы Семей облысы, қазіргі Абай облысына қарасты Жарма өңіріндегі Мариновка ауылында дүниеге келген. Әди Шәріповтің өмір жолы қазақ қоғамының білім, соғыс, ғылым, әдебиет және мемлекеттік қызмет салаларымен тығыз байланысты. Ол бір жағынан майдангер-жазушы, екінші жағынан ұстаз-ғалым, үшінші жағынан ұлттық білім жүйесіне үлес қосқан қайраткер ретінде танылады.

Әди Шәріпов 1930-жылдары Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтында оқып, кейін Түрікмен КСР-індегі Красноводск педагогикалық техникумында оқу меңгерушісі қызметін атқарды. 1936–1938 жылдары ҚазПИ-дің тіл-әдебиет факультетіндегі оқуын жалғастырып, институтты бітірген соң мұғалімдік еңбекке кірісті. Бұл кезең оның педагогикалық көзқарасын қалыптастырды. Әди Шәріпов үшін білім беру – ұлт болашағын тәрбиелеудің басты жолы болды.

Ұлы Отан соғысы басталғанда Әди Шәріпов Кеңес Армиясы қатарына шақырылып, майданға аттанды. Ол Беларусь жеріндегі, Смоленск және Орлов облыстарындағы партизан отрядтарының құрамында болды. 1943 жылдың соңынан 1944 жылдың мамырына дейін партизан қозғалысының Смоленск штабында жұмыс істеді. Майдан мен партизандық өмір оның шығармашылығына терең із қалдырды. Кейінгі прозасындағы ерлік, қиындық, адам мінезінің сыналуы, отаншылдық тақырыптары осы өмірлік тәжірибеден туды.

Жазушының әдеби мұрасында соғыс жылдары мен партизандық күрес тақырыбы айрықша орын алады. «Партизан қызы», «Ормандағы от», «Қапастағы жұлдыздар», «Тон» сияқты шығармалары оқырманға соғыс кезіндегі адам тағдырын, ерлік пен төзімді, достық пен жауапкершілікті танытады. Әди Шәріпов соғысты сыртқы оқиға ретінде ғана емес, адамның ішкі рухын сынайтын тарихи кезең ретінде бейнелейді. Оның кейіпкерлері қиындық алдында мойымайтын, адамдық қасиетін сақтайтын тұлғалар болып келеді.

Әди Шәріповтің прозасы деректілікке, өмір шындығына және тәрбиелік мазмұнға негізделген. Ол өзі көрген оқиғаларды көркемдік жинақтау арқылы жалпыадамзаттық мәнге көтеруге тырысты. Соғыс тақырыбын жазғанда жазушы батырлықты әсірелеп көрсетуден гөрі, қарапайым адамның ерлікке қалай келетінін, ел алдындағы борышын қалай түсінетінін ашуға көңіл бөлді. Бұл оның шығармаларын жас ұрпаққа патриоттық тәрбие беретін маңызды туындылар қатарына қосады.